30 Ekim 2014 - Perşembe

Yeniden Değerleme (YD) Nedir?

Kimler YD yapabilir?
Bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri (imtiyazlı şirketler hariç, kollektif, adi komandit ve adi şirketler, dar mükellefler, iş ortaklıkları dahil).
İktisadi devlet teşekküllerinin YD yapmaları mecburidir.

Kimler YD Yapamaz?
İşletme hesabı esasında defter tutanlar, imtiyazlı şirketler, vergi mükellefiyeti olmayan ve hazineye ait olarak kamu hizmeti gören KİT’ler, Genel ve katma bütçeli idarelere bağlı döner sermayeli kurumlar.

Neler YD’ye tabi tutulabilir?
Bina, arsa ve araziler (boş olanlar hariç), gayri menkullerin mütemmim cüzü ve teferruatı olup amortismana tabi tutulabilen kıymetler, demirbaşlar, makine-tesisat, gemi ve nakil vasıtaları, özel maliyet bedelleri (4369 sayılı kanunla eklendi), iktisadi kıymetlerin aktife girinceye kadar maliyet bedeline eklenen kur farkları ve kredi faizleri, gayri menkullerin genişletilmesi veya kıymet artırıcı maliyet bedeline eklenen giderler.

Neler YD’ye tabi tutulamaz?
Boş arsa ve araziler, yapılmakta olan yatırımlar, aktifleştirmeden sonra maliyet bedellerine eklenen kur farkları ve kredi faizleri, sinema filmleri, alameti farika hakları, ilk tesis ve taazzuv giderleri, peştemallıklar, organizasyon, etüt ve araştırma giderleri, işletmenin alım satım konusu malları, tamamen amorti edilmiş iktisadi kıymetler ile mahiyetleri ve amortisman süre ve tarzları itibariyle bunlara benzeyen sair aktif kıymetler.

YD Nasıl Yapılır?
Aktife alınma yılında o iktisadi kıymet için YD yapılmaz.
Aktife kayıtlı iktisadi kıymetler ve bunların geçmiş yıllarda ayrılmış amortismanları YD oranı ile çarpılarak değerlenir.
YD ile doğan değer artış fonu pasifte özel bir fon hesabında tutulur ve ödenmiş sermaye ya da ihtiyat addolunur.
Bu fon sermayeye ilave dışında bir suretle kullanılırsa o dönemde vergilendirilir.

YD oranları nasıl hesaplanır?
Bir hesap dönemi sonu itibariyle yapılacak değerlemede esas alınacak yeniden değerleme oranı, yeniden değerleme yapılacak yılın Ekim ayında (Ekim ayı dahil) bir önceki yılın aynı dönemine göre Devlet İstatistik Enstitüsünün Toptan Eşya Fiyatları Genel İndeksinde meydana gelen ortalama fiyat artış oranıdır. (VUK mük. Md. 298)